Atrakcje turystyczne

Zespół Dworski w Hawłowicach Górnych

Lamus, dawny dwór obronny, w Hawłowicach Górnych jest jednym z najcenniejszych zabytków architektury ziemi przemyskiej. Powstał zapewne w 2 połowie XV wieku z inicjatywy ówczesnego właściciela tej wsi podstolego przemyskiego Aleksandra Próchnickiego herbu Korczak, jako prosta wieża mieszkalna, o co najmniej dwóch kondygnacjach nadziemnych.
W okresie renesansu wieża została zmodernizowana i zapewne nieco rozbudowana przez kolejnego właściciela Stanisława Broniowskiego herbu Tarnawa, dworzanina królów Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta, koniuszego i chorążego przemyskiego, posła do Porty (+1582).
Za jego czasów zostało założone w Sali przyziemia istniejące do dzisiaj kolebkowe sklepienie z lunetami, które ozdobiły malowidła o motywach roślinnych (na szwach sklepiennych) w laurowym wieńcu w partii centralnej. 
Miejscowa tradycja, sięgająca początków XIX wieku upatruje w lamusie całkowicie bezpodstawnie zbór ariański. Lamus był jednak obiektem mieszkalnym a nie kulturowym, zaś wśród kolejnych właścicieli nie znajdujemy odstępców od wiary katolickiej. 
W XVIII wieku obok tej starej budowli powstał nowy, odpowiadający gustom epoki parterowy, drewniany dwór, z dwoma alkierzami (czworobocznymi narożnikami mieszczącymi pokoje). Wznieśli go kolejni właściciele Hawłowic Górnych, przybysze z ziemi rawskiej Trzcińscy herbu Rawicz, którym Hawłowice zawdzięczają także powstanie w 1683 roku zachowanej dotąd cerkwi. Stary dwór, zapewne już wówczas pozbawiony górnej kondycji zaczął pełnić funkcje pomocnicze, jako skarbiec – lamus. Po Trzcińskich dziedziczyli Nieborowscy herbu Prawdzic, Komorowscy herbu Korczak, a od 1803 r. Zaklikowiec herbu Topór. Z tą właśnie rodziną łączy się modernizacja dworu, podobnie ocalałego do dzisiaj mieszkalnego skrzydła oraz założenie romantycznego ogrodu.
W 1900 r. dwór hawłowicki nabył od Zaklików Eustachy Wolski herbu Rola. Jego syn Roman zaadoptował w 1941 roku lamus na kaplicę, dobudowując od zachodu prostokątne prezbiterium. W 1944 r. rodzina Wolskich została wypędzona przez komunistów. Dwór stał jeszcze do drugiej połowy l. 60, po czym został częściowo rozebrany (ocalały jedynie dziewiętnastowieczne skrzydła mieszkalne i południowy alkierz). Cudem uniknął rozbiórki lamus, służący miejscowej spółdzielni rolnej za magazyn wody mineralnej.
W 2002 r. pozostałości dworu z parkiem i lamusem zostały odkupione przez córkę ostatnich prawowitych właścicieli Irenę z Wolskich Wołkowską. Z inicjatywy rodziny w latach 2003 – 2007 trwały prace konserwatorskie przy polichromii na sklepieniu, przeprowadzone też zostały w latach 2003 – 2004 badania archeologiczne, a w 2005 r. położony nowy gontowy dach.
Pragnieniem właścicieli jest dokonanie rewitalizacji obiektu, polegającej na odtworzeniu ceglanej posadzki, pieca kaflowego i gomółkowego przeszklenia okien. Po zakończeniu tych prac w lamusie zostanie pomieszczona ogólnie dostępna ekspozycja prezentująca odkryte w trakcie prac obiekty i przybliżająca historię dworu hawłowickiego.
dr hab. Marian Wolski, prof. UPJP II  

Zwiedzanie zabytku możliwe po wcześniejszej rezerwacji. 
kontakt telefoniczny:
Centrum Kultury Sportu i Turystyki w Pruchniku - (16) 628 80 65 
Halina Stańko - 609 887 155  

Zdjęcia autorstwa dr hab. Mariana Wolskiego, prof. UPJP II   

Wieża widokowa zimą

Oficjalne otwarcie wieży miało miejsce 11. października 2014 roku. Wieża stoi niedaleko zabudowań przysiółka Korzenie, poniżej kopca Tatarskiego. Można do niej dojechać, chociaż ostatni kilkudziesięciometrowy odcinek trzeba pokonać polną drogą. Taras widokowy jest na około 16. metrze wieży. Z wieży można dojrzeć elementy krajobrazu oddalone nawet o ponad 20 kilometrów. Turyści wchodzący na nią zabierają ze sobą aparaty fotograficzne i lornetki.
Wieża stoi na zboczu. Widok w stronę Korzeni przysłania wzniesienie. Kilkaset metrów przed nią, przy drodze prowadzącej do przysiółka, na skraju lasu wybudowano wiatę, w której turyści mogą odpocząć i rozpalić grilla.
5 czerwca 2016 roku obchodziliśmy 1050. Rocznicę Chrztu Polski. W Pruchniku część obchodów tego wielkiego wydarzenia miało miejsce właśnie na placu wieży widokowej. Jest to wspaniałe, malownicze miejsce, idealne dla imprez plenerowych.